Odyometre Cihazları Kalibrasyonu

Odyometre Cihazları Kalibrasyonu Nedir?

Odyometre cihazları kalibrasyonu, işitme testlerinde kullanılan odyometrelerin ürettiği ses uyaranlarının teknik performansının belirlenen uluslararası kriterler doğrultusunda değerlendirilmesini sağlayan test, kontrol ve kalibrasyon sürecidir.

Odyometre, kişinin farklı frekanslardaki sesleri hangi seviyede duyabildiğini değerlendirmek için kullanılan hassas medikal cihazlardan biridir. Bir işitme testinde cihazın yalnızca ses üretmesi veya ekranının açık olması yeterli değildir.

Üretilen test sesinin;

• Doğru frekansta (Hz sapması olmadan),
• Doğru seviyede (dB HL cinsinden belirlenen işitme düzeyinde),
• Doğru kanaldan (sağ/sol kulak ayrımı korunarak),
• Kararlı ve sürekli şekilde

oluşturulması gerekir. Bu nedenle odyometre kalibrasyonu, işitme testlerinin tanısal doğruluğunu sağlayan ölçüm altyapısındaki en kritik teknik süreçlerden biridir.

[!IMPORTANT] Mevzuat ve Yasal Zorunluluk: T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan çalışanların sağlık gözetimine ilişkin düzenlemelerde, işitme testlerinde kullanılan sessiz kabin ve odyometrelerin ilgili standartlar doğrultusunda düzenli aralıklarla kalibre edilmesi gerektiği açıkça belirtilmektedir (Sağlık Bakanlığı Mevzuat Kaynağı). Bu nedenle profesyonel bir işitme testi sisteminde cihazın kalibrasyon durumu düzenli olarak takip edilmelidir.

---

Odyometre Cihazı Ne İşe Yarar?

Odyometre, insan kulağının işitme eşiklerinin değerlendirilmesinde kullanılan elektroakustik bir ölçüm cihazıdır.

Özellikle saf ses odyometrisi gibi testlerde kişiye farklı frekanslarda (125 Hz ile 8000 Hz arası) ve farklı ses şiddeti seviyelerinde (-10 dB HL ile 120 dB HL arası) ses uyaranları gönderilir. Test sonucunda kişinin belirli frekanslardaki en düşük duyabildiği ses sınırları tespit edilerek tanısal odyogram grafiği oluşturulur.

Odyometrenin teknik performansı bu testin temel taşıdır. Cihazda meydana gelebilecek küçük bir teknik sapma:

• Frekansın yanlış üretilmesine,
• Ses seviyesinin (dB HL) hatalı oluşmasına,
• Kanal izolasyonunun bozulmasına,
• Hastaya hatalı işitme kaybı veya meslek hastalığı teşhisi konulmasına

yol açabilir. Bu nedenle odyometre cihazı kalibrasyonu yalnızca periyodik bir bakım işlemi değil, ölçüm sisteminin güvenilirliğinin yasal ve teknik olarak yönetilmesidir.

---

Odyometre Neden Kalibre Edilir?

Odyometre cihazları hassas elektronik devreler, sinyal üreteçleri, zayıflatıcılar (attenuator) ve elektroakustik transdüserlerden (hava yolu kulaklıkları ve kemik vibratörleri) oluşur.

Zaman içerisinde cihazın farklı bileşenlerinde teknik değişimler ve performans kayıpları meydana gelebilir:

• Elektronik bileşenlerin yaşlanması ve kondansatör/direnç değerlerinin kayması,
• Kulaklık membranlarının esnekliğini kaybetmesi veya diyafram deformasyonları,
• Kablo ve konnektörlerde aşınma, kırılma ve temassızlık problemleri,
• Yoğun test kullanımı nedeniyle mekanik zayıflatıcı veya tuş aşınmaları,
• Sıcaklık ve nem gibi çevresel koşulların elektroakustik bileşenlere etkisi,
• Taşınma, araç sarsıntısı ve fiziksel darbeler.

Özellikle mobil sağlık araçlarında kullanılan odyometreler, sabit klinik ortamından farklı olarak sürekli yol koşullarına ve titreşime maruz kalır. Bu nedenle cihazların fiziksel ve elektroakustik performanslarının düzenli olarak izlenmesi hayati önem taşır. Buradaki amaç cihaz bozulduğunda müdahale etmek değil, performans sapmalarını henüz hatalı test üretmeden önce tespit etmektir.

---

Odyometre Kalibrasyonu Neden Önemlidir?

İşitme testlerinde özellikle erken evre gürültüye bağlı işitme kayıpları (özellikle 4000 Hz akustik çentik) düşük desibel eşiklerinde belirlenir. Bu aralıklarda 3 ila 5 dB'lik küçük bir sapma bile bir çalışanın yasal olarak işitme engelli veya meslek hastalığına yakalanmış gibi görünmesine —veya tam tersine gerçek bir kaybın gizlenmesine— neden olabilir.

Odyometre kalibrasyonu:

1. Ölçüm Performansının Doğrulanmasını Sağlar: Üretilen sesin uluslararası işitme eşiği referanslarına (ISO 389) tam uygunluğunu kanıtlar.
2. Cihazdaki Gizli Sapmaları Ortaya Çıkarır: Kullanıcının kulağıyla fark edemeyeceği frekans ve şiddet kaymalarını ölçüm kuplörleriyle belirler.
3. Yasal Güvence Sunar: Çalışma Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı denetimlerinde OSGB ve sağlık merkezlerinin yasal yükümlülüklerini eksiksiz karşılar (Sağlık Bakanlığı Yönetmeliği).
4. Cihaz Ömrünü ve Tarihçesini Kayıt Altına Alır: Biyomedikal envanter yönetiminde cihazın yıllık performans grafiğini sunar.

---

Odyometre Kalibrasyonu Nasıl Yapılır?

Odyometre kalibrasyonu basit bir kontrol ya da sadece ses dinleme işlemi değildir. Kalibrasyon, IEC 60645-1 ve ISO 389 standartlarına uygun kalibratörler, yapay kulak kuplörleri ve hassas ses analizörleri kullanılarak gerçekleştirilen çok adımlı bir elektroakustik ölçüm zinciridir.

Kalibrasyon sürecinde test edilen temel teknik parametreler:

• Frekans Doğruluğu (Frequency Accuracy): Cihazın ürettiği frekansın (125 Hz – 8000 Hz) nominal değerden sapması (İzin verilen sınır genelde ±%1 - ±%2'dir).
• Ses İşitme Seviyesi Doğruluğu (Sound Pressure Level / dB HL): Belirli bir frekansta cihaz ekranında ayarlanan ses şiddetinin referans eşdeğer eşik ses basınç seviyesine (RETSPL) uygunluğu (Hata sınırı ±3 dB ila ±5 dB).
• Zayıflatıcı Doğrusallığı (Attenuator Linearity): 5 dB'lik adımlarla ses düşürüldüğünde veya artırıldığında çıkış seviyesinin doğrusal olarak değiştiğinin teyidi.
• Harmonik Bozulma (Total Harmonic Distortion - THD): Üretilen saf ses dalgasında istenmeyen harmonik bileşenlerin bulunmadığının ölçümü.
• Kanal Ayrımı ve Çapraz Karışma (Cross-talk): Bir kulaklığa ses verilirken diğer kulaklığa kaçak ses sızıp sızmadığının kontrolü.
• Transdüser Uyumu: Hava yolu (TDH 39, DD45) kulaklıkları ve kemik yolu vibratörünün (Radioear B71) kuplör üzerinde ayrı ayrı test edilmesi.

---

IEC 60645-1 ve ISO 389 Standartlarına Göre Odyometre Akustik Tolerans Tablosu

Aşağıdaki tabloda saf ses odyometrelerinin standart test frekanslarında IEC 60645-1 ve ISO 389 serisi standartları uyarınca sahip olması gereken nominal değerler ve izin verilen maksimum tolerans sınırları özetlenmiştir:

*Not: RETSPL değerleri TDH-39 supra-aural kulaklık ve IEC 60318-1 kuplör referans alınarak örneklenmiştir. Kullanılan kulaklık modeline (DD45, ER-3A insört kulaklık vb.) göre referans RETSPL tabloları değişkenlik gösterir.

---

Odyometre Kalibrasyonunda Hangi Ekipmanlar Kullanılır?

Odyometrelerin teknik kontrolü ve kalibrasyonunda yalnızca metrolojik izlenebilirliği olan yüksek hassasiyetli referans cihazlar kullanılabilir:

1. Yapay Kulak Kuplörü (Acoustic Coupler - IEC 60318-1 / IEC 60318-3): Kulaklığın insan kulağına uyguladığı akustik empedansı ve 6 cc hava hacmini simüle eden hassas metal kuplör sistemi.
2. Mekanik Kuplör / Yapay Kafa (Mastoid Simulator - IEC 60318-6): Kemik iletim vibratörlerinin (Radioear B71/B81) kafatası mastoid kemiğine uyguladığı mekanik kuvvet ve titreşim seviyesini ölçen sistem.
3. Sınıf 1 Ses Seviyesi Ölçer ve Frekans Analizörü: Brüel & Kjær Tip 2250 gibi Sınıf 1 hassasiyet sınıfına sahip, FFT ve 1/3 oktav bant analiz özellikli ses ölçüm cihazları.
4. Akustik Kalibratör (Pistonfon): Ölçüm mikrofonunun sahada 94 dB / 114 dB referans seviyesinde hassas doğrulanmasını sağlayan kalibratör.
5. Harmonik Distorsiyon ve Sinyal Analizörü: Saf ses dalgasındaki harmonik bozulmayı (THD) yüzdesel olarak analiz eden elektroakustik analizör.

---

Odyometre Kalibrasyonunda Frekans ve Ses Seviyesi Neden Önemlidir?

İnsan kulağının işitme hassasiyeti her frekansta doğrusal değildir; örneğin 1000 Hz ile 4000 Hz arasındaki frekanslara kulak çok daha duyarlıyken 125 Hz veya 8000 Hz frekanslarında aynı ses basıncını duyabilmek için çok daha yüksek fiziksel enerjiye ihtiyaç duyar.

• Frekans Sapması: Cihaz 1000 Hz üretmesi gerekirken 920 Hz üretirse, test edilen kişinin kulak hassasiyet eğrisi kayar ve gerçek işitme eşiği yanlış tespit edilir.
• Ses Seviyesi (dB HL) Sapması: Ayarlanan 20 dB HL seviyesi gerçekte 27 dB HL olarak iletilirse, işitme kaybı yaşayan bir birey sağlıklı gibi değerlendirilebilir; tersi durumda ise sağlıklı bir bireye işitme engeli teşhisi konulabilir.

Bu nedenlerle frekans ve zayıflatıcı doğrusallığı testleri odyometre kalibrasyonunun taviz verilemez iki temel parametresidir.

---

Odyometre ile Kulaklıkların (Transdüserlerin) Kalibrasyonu Aynı mıdır?

Tam olarak aynı değildir ancak birbirinden bağımsız da düşünülemez.

Odyometrenin kendisi sinyali dijital/elektronik olarak üreten ana ünitedir; kulaklıklar (TDH-39, DD45) veya kemik vibratörü (B71) ise bu elektriksel sinyali duyulabilir akustik ses dalgasına çeviren transdüserlerdir.

Dolayısıyla odyometre + kulaklık ayrılmaz bir ölçüm zinciridir:

• Odyometre anakartı kusursuz çalışsa dahi kulaklık membranındaki bir deformasyon sesi 6 dB eksik iletebilir.
• Kulaklık kablosundaki temassızlık ses kesilmelerine veya parazite yol açabilir.
• Farklı bir odyometrenin kulaklığı diğerine rastgele takıldığında empedans uyumsuzluğu nedeniyle kalibrasyon bozulur.

Bu nedenle kalibrasyon raporlarında kullanılan kulaklıkların seri numaraları cihazla birlikte açıkça belirtilir ve kalibrasyon etiketleri hem cihaza hem transdüserlere uygulanır.

---

Odyometre Kalibrasyonu ile Odyometri Kabini Kalibrasyonu Arasındaki Farklar

Bu iki teknik işlem sıklıkla birbirine karıştırılmakta, ancak tamamen farklı fiziksel büyüklükleri ölçmektedir. Aşağıdaki tablo iki hizmet arasındaki temel farkları açıkça ortaya koymaktadır:

[!TIP] Önemli Hatırlatma: Bir odyometrenin kalibre edilmiş olması sessiz kabinin uygun olduğunu kanıtlamaz; aynı şekilde kabinin yalıtımı mükemmel olsa bile kalibresiz bir odyometreyle doğru işitme testi yapılamaz. Güvenilir bir test ortamı için her iki bileşenin de geçerli kalibrasyon sertifikasına sahip olması yasal zorunluluktur (Mevzuat Bilgisi).

---

2 Kanal ve 4 Kanal Odyometre Nedir? Karşılaştırmalı Analiz

Odyometre seçiminde kanal yapısı, cihazın test çeşitliliğini ve fonksiyonelliğini belirleyen temel unsurlardan biridir.

---

Mobil Sağlık Araçlarında Odyometre Neden Önemlidir ve Nelere Dikkat Edilmelidir?

Mobil sağlık araçları, çalışanların periyodik sağlık taramalarını fabrikaların, şantiyelerin ve işletmelerin kapısına kadar götüren organize sağlık altyapılarıdır. Bu araçlarda EKG, SFT, dijital röntgen, flat panel dedektör ve odyometre sistemleri aynı araç çatısı altında çalışır.

Mobil araç ortamında odyometre kullanırken şu teknik riskler kontrol altında tutulmalıdır:

1. Şasi ve Yol Titreşimi: Araç seyir halindeyken oluşan titreşimler kulaklık diyaframlarını gevşetebilir, anakart lehimlerinde çatlaklara neden olabilir. Cihaz mutlaka şok emici kauçuk takozlarla sabitlenmelidir.
2. Kablo ve Kulaklık Korunması: Kablolar sıkışmayacak kanallardan geçirilmeli, transdüserler askı aparatlarında muhafaza edilmelidir.
3. Elektriksel Dalgalanmalar: Mobil araçlarda kullanılan jeneratör veya harici şebeke beslemesindeki voltaj dalgalanmalarına karşı odyometre kesinlikle online UPS üzerinden beslenmelidir.
4. Sessiz Kabin Entegrasyonu: Odyometre bağlantı paneli (jack box) kabin duvarından geçerken ses köprüsü oluşturmayacak akustik sızdırmazlık contalarıyla izole edilmelidir.
5. Denetim Kriterleri: Sağlık Bakanlığı'nın Gezici İş Sağlığı Aracı Denetim Formu (F-18) kapsamında işitme testlerinin yetkili odyometrist tarafından sessiz kabinde yapılması ve kalibrasyon belgelerinin ibraz edilmesi zorunludur (Sağlık Bakanlığı Denetim Formu).

---

Mobil Odyometre ile Sabit Klinik Odyometre Arasındaki Farklar

Ölçümün elektroakustik fizik prensibi her iki cihazda da aynı olsa da, donanımsal tasarım ve çalışma koşulları ciddi farklılıklar gösterir:

• Sabit Klinik Odyometresi: Sıcaklık ve nemi kontrollü, titreşimsiz bir hastane odasında kalır. Ağır gövdeli, çok kanallı ve harici hoparlör destekli olabilir.
• Mobil Odyometre: Farklı coğrafi bölgelere seyahat eder, mevsimsel sıcaklık farklarına maruz kalır ve günde yüzlerce çalışanın arka arkaya tarandığı zorlu saha koşullarında çalışır.

Bu nedenle mobil sağlık araçlarında kullanılacak odyometrelerin dayanıklı gövdeye, kolay temizlenebilir silikon tuş takımlarına, yüksek kaliteli altın kaplama jak bağlantılarına ve geniş çalışma sıcaklığı toleransına sahip olması şarttır.

---

Odyometre Kalibrasyonu Ne Sıklıkla Yapılmalıdır?

Odyometre kalibrasyonu için tek tip bir süre ezberlemek yerine üretici kılavuzları, standartlar ve ulusal mevzuat esas alınmalıdır:

• Yasal ve Standart Periyot: Yılda en az 1 (bir) kez tam elektroakustik kalibrasyon yapılması yasal olarak zorunludur (Sağlık Bakanlığı Tetkik Yönetmeliği).
• Mobil Sağlık Araçları İçin: Yoğun yolculuk yapan ve ayda binlerce tarama gerçekleştiren gezici İSG araçlarında her 6 ayda bir ara performans doğrulaması yapılması tavsiye edilir.
• Biyolojik ve Günlük Kontrol (Odyometrist Tarafından): Her test günü başında işitme eşikleri bilinen sağlıklı bir personel üzerinde hızlı bir dinleme ve eşik kontrolü (biyolojik kalibrasyon) yapılmalıdır.

---

Odyometre Taşındığında Yeniden Kalibrasyon Gerekir mi?

Cihazın bir masadan diğerine dikkatlice taşınması otomatik olarak kalibrasyonu bozmaz. Ancak şu durumlarda cihaz kesinlikle yeniden kalibrasyona ve teknik kontrole alınmalıdır:

• Cihaz veya kulaklıklar sert bir zemine düşürüldüyse ya da fiziksel darbe aldıysa,
• Taşıma sırasında kulaklık kafa bandı eğrildiyse (baskı kuvvetinin değişmesi eşik değerini bozar),
• Kablolarda kopukluk, ezilme veya cızırtılı ses oluştuysa,
• Günlük biyolojik kontrolde bilinen eşiklerde 10 dB veya daha fazla sapma gözlemlendiyse,
• Cihaz içi elektronik kart veya potansiyometre onarımı gördüyse.

---

Odyometre Rutin Bakımı Nasıl Yapılır?

Odyometre cihazının uzun ömürlü ve hatasız çalışabilmesi için düzenli kullanıcı bakımı yapılmalıdır:

1. Kulaklık Yastıklarının Temizliği: Her kullanımdan sonra kulaklık yastıkları alkolsüz medikal dezenfektan mendillerle silinmelidir (alkol yastıkların sertleşmesine ve akustik kaçaklara neden olur).
2. Kablo Yönetimi: Kulaklık ve hasta butonu kabloları kıvrılmamalı, çekiştirilmemeli ve düğüm yapılmadan geniş halkalar halinde toplanmalıdır.
3. Hasta Cevap Butonu Kontrolü: Buton mekanizmasının takılmadan çalıştığı ve yayının sağlam olduğu düzenli test edilmelidir.
4. Ekran ve Panel Temizliği: Toz ve kir birikimini önlemek için antistatik mikrofiber bezlerle temizlenmelidir.
5. Konektör Bakımı: Jak girişleri oksitlenmeye karşı korunmalı, gevşek soketler derhal servise bildirilmelidir.

---

Odyometre Cihazı Fiyatları Neye Göre Değişir?

Piyasada odyometre fiyatları geniş bir aralıkta seyreder. Fiyatı belirleyen temel donanım ve yazılım unsurları şunlardır:

• Kanal Sayısı: 1 kanal, 2 kanal veya 4 kanal mimarisi,
• Test Yetenekleri: Yalnızca saf ses hava yolu (tarama tipi) vs. hava + kemik + serbest saha + konuşma odyometrisi (klinik tip),
• Transdüser Kalitesi: Standart kulaklıklar vs. yüksek frekanslı DD45 / TDH-39 ve Radioear B71 kemik vibratör kombinasyonları,
• Yazılım ve Dijital Entegrasyon: Bilgisayar bağlantısı, OSGB yazılımlarıyla tam entegrasyon, PDF rapor oluşturma ve otomatik test modları,
• Marka, Garanti ve Servis Ağı: Türkiye genelinde yaygın yetkili servis, kalibrasyon desteği ve yedek parça bulunabilirliği.

[!TIP] Satın Alma Stratejisi: Odyometre satın alırken yalnızca ilk satın alma etiketine odaklanmak hatalıdır. Cihazın yıllık kalibrasyon maliyeti, kulaklık yedek parça fiyatları ve teknik servis hızı gibi toplam sahip olma maliyeti (TCO) mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.

---

Mobil Sağlık Aracı İçin Odyometre Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Yeni bir mobil sağlık aracı projelendirilirken veya mevcut araç filosu yenilenirken odyometre seçiminde şu 10 soruya yanıt aranmalıdır:

1. Cihaz sarsıntılı yol koşullarına ve mobil kullanıma dayanıklı mı?
2. Boyutları ve ağırlığı sessiz kabin içi veya yanındaki çalışma masasına uygun mu?
3. Frekans aralığı işitme taraması gereksinimlerini (125 Hz – 8000 Hz) eksiksiz kapsıyor mu?
4. Hava yolu ve kemik yolu testlerini sorunsuz destekliyor mu?
5. Mobil araç içerisindeki dizüstü bilgisayara USB veya Bluetooth ile hızlı bağlanabiliyor mu?
6. Test verilerini OSGB otomasyon sistemlerine anlık aktarabiliyor mu?
7. Türkiye genelinde yerinde kalibrasyon ve hızlı servis desteği bulunuyor mu?
8. Kulaklık yastıkları ve ara kabloları piyasada kolay temin edilebilir mi?
9. Sessiz kabinin jack box bağlantı paneliyle konnektör uyumu tam mı?
10. T.C. Sağlık Bakanlığı ve Çalışma Bakanlığı denetim kriterlerini karşılıyor mu?

---

Mobil Sağlık Aracında Odyometri Testi Nasıl Yapılır?

Mobil sağlık taramalarında güvenilir bir odyometri testi şu operasyonel akışla gerçekleştirilir:

1. Araç Park ve Sabitleme: Mobil araç işletmenin güvenli, titreşimden ve ağır fabrika gürültüsünden (kompresör, forklift yolu vb.) mümkün olduğunca uzak bir noktasına park edilir; sabitleme ayakları açılarak aracın sallanması önlenir.
2. Kabin ve Cihaz Kontrolü: Sessiz kabin havalandırması çalıştırılır, kabin içi arka plan gürültüsü kontrol edilir ve odyometre açılır.
3. Biyolojik Eşik Doğrulaması: Odyometrist cihazın her iki kanalından ses geldiğini ve hasta butonunun çalıştığını doğrular.
4. Hasta Hazırlığı ve Otoskopik Muayene: Çalışanın dış kulak yolunda tıkanıklık (buşon) olup olmadığı otoskopla incelenir. Gözlük, küpe ve işitme cihazları çıkarttırılır.
5. Kabin İçi Test Uygulaması: Çalışan kabine oturtulur, kulaklıklar doğru kulaklara (Kırmızı: Sağ, Mavi: Sol) takılır ve hastaya test yönergesi verilir.
6. Odyogram Çıktısı ve Dijital Arşiv: Sağlık Bakanlığı mevzuatı uyarınca test yetkili odyolog veya odyometrist tarafından uygulanır; sonuçlar dijital ortama aktarılarak hekim onayına sunulur (Sağlık Bakanlığı Denetim Kılavuzu).

---

Odyometre Kalibrasyonunda Sıkça Yapılan Hatalar

• Yalnızca Cihazın Açılıp Ses Verdiğine Bakmak: Cihazın ses üretmesi, o sesin 1000 Hz'de ve tam 40 dB HL şiddetinde olduğunu göstermez; elektroakustik kuplör ölçümü şarttır.
• Kulaklıkları Cihazdan Bağımsız Düşünmek: Kulaklık değiştirildiğinde veya başka cihazın kulaklığı takıldığında kalibrasyonun geçerli kaldığını varsaymak büyük bir yanılgıdır.
• Sessiz Kabin Kalibrasyonunu İhmal Etmek: Odyometre mükemmel kalibre edilmiş olsa bile, kabin izolasyonu yetersizse dış ortam gürültüsü testi bozar.
• Kalibrasyon Süresini Aşmak: Kalibrasyon periyodu geçen cihazlarla yapılan taramalar Çalışma Bakanlığı denetimlerinde geçersiz sayılabilir ve idari para cezalarına yol açabilir.
• Yalnızca Fiyata Göre Kalibratör Seçmek: İzlenebilirliği olmayan, kuplörsüz ve yetkisiz merdiven altı firmalara yaptırılan formalite kalibrasyonlar yasal risk oluşturur.

---

Odyometre Kalibrasyon Raporu ve Etiketinde Bulunması Gereken Zorunlu Bilgiler

Sağlık Bakanlığı ve TİTCK tıbbi cihaz yönetim kriterleri uyarınca bir odyometre kalibrasyon raporunda şu bilgiler yer almalıdır (Sağlık Bakanlığı Cihaz Yönetimi Kriterleri):

• Cihazın adı, markası, modeli ve seri numarası,
• Cihazla birlikte kalibre edilen hava ve kemik yolu transdüserlerinin modelleri ve seri numaraları,
• Testlerin gerçekleştirildiği ortamın sıcaklık (°C), nem (%RH) ve barometrik basınç (hPa) değerleri,
• Uygulanan frekanslar (Hz) ve ses seviyeleri (dB HL) için ölçülen gerçek değerler ile izin verilen tolerans sınırları,
• Ölçüm belirsizliği (Uncertainty) değerleri ve genişletilmiş belirsizlik katsayısı ($k=2$),
• Kalibrasyonda kullanılan referans ölçüm sistemlerinin (kuplör, mikrofon, ses analizörü) marka, model, seri no ve sertifika izlenebilirlik bilgileri,
• İşlem tarihi, bir sonraki önerilen kalibrasyon tarihi, kalibrasyonu yapan biyomedikal mühendisi/teknisyeninin kaşe ve imzası.

Kalibrasyon Etiketi: Cihazın ön yüzüne yapıştırılan yeşil renkli kalibrasyon etiketinde kuruluş adı, sertifika numarası, kalibrasyon tarihi, geçerlilik bitiş tarihi ve doğrulama karekodu mutlaka yer almalıdır.

---

Kalibrasyondan Geçemeyen Odyometre Kullanılabilir mi?

Hayır, kalibrasyon testlerinden geçemeyen bir odyometre rutin işitme testlerinde kesinlikle kullanılmamalıdır.

T.C. Sağlık Bakanlığı ve TİTCK kalite standartlarına göre kalibrasyon sonucu uygun bulunmayan tıbbi cihazlar derhal "KULLANIM DIŞI" (Kırmızı Etiket) statüsüne alınır (Sağlık Bakanlığı Sağlıklı Hayat Merkezi Rehberi). Cihaz yetkili teknik servise yönlendirilerek potansiyometre, transdüser veya anakart ayarları yapılır; onarım tamamlandıktan sonra sıfırdan yeniden kalibre edilerek geçerli rapor düzenlenene kadar sahada test yapılamaz.

---

OSGB'ler İçin Odyometri Cihaz Envanter Takip Modeli

Birden fazla şubesi ve gezici mobil sağlık filosu bulunan OSGB'lerin kalibrasyon periyotlarını aksatmaması için dijital envanter takip tablosu tutması kritik önem taşır:

---

Odyometre Kalibrasyonunda 10 Önemli Altın Kural

1. Cihaz ve Transdüseri Birlikte Kaydedin: Kulaklıkları ve kemik vibratörünü cihazın ayrılmaz bir parçası olarak takip edin.
2. Son ve Gelecek Kalibrasyon Tarihini Dijitalleştirin: Excel yerine merkezi biyomedikal takip yazılımları veya Medisan Kalibrasyon Takvimi'ni kullanın.
3. Sessiz Kabini İhmal Etmeyin: Odyometre kalibrasyonuyla birlikte kabin kalibrasyonunu da aynı gün planlayın.
4. Taşıma Güvenliğini Sağlayın: Mobil araçlarda cihazı darbeye dayanıklı koruyucu çantalarda veya kilitli süngerli konsollarda sabitleyin.
5. Günlük Biyolojik Kontrol Yapın: Güne başlamadan önce test cihazını 1 dakikalık referans kulak dinlemesiyle doğrulayın.
6. Kabloları Asla Bükmeyin: Kulaklık kablolarının ezilmesini ve kırılmasını önleyin.
7. Kulaklık Yastıklarını Dezenfekte Edin: Sertleşen veya çatlayan yastıkları derhal yenisiyle değiştirin.
8. Yerinde Kalibrasyon Kolaylığından Yararlanın: Mobil araçları servise çekmek yerine teknik ekibin aracınıza gelmesini talep edin.
9. Rapor Kapsamını ve Akreditasyonu İnceleyin: Belirsizlik bütçesi ve kuplör izlenebilirliği içermeyen raporları kabul etmeyin.
10. Toplu Filo Bakımı Planlayın: EKG, SFT, Röntgen ve Odyometreyi tek kalibrasyon protokolünde birleştirerek zaman ve bütçe tasarrufu sağlayın.

---

Medisan Kalibrasyon ile Profesyonel Odyometre Kalibrasyonu

Medisan Kalibrasyon, Türkiye genelindeki kamu ve özel hastanelere, tıp merkezlerine ve OSGB mobil sağlık araçlarına yönelik yerinde elektroakustik test ve kalibrasyon hizmeti sunmaktadır:

• TİTCK ve ISO/IEC 17025 Uyumlu Kalibrasyon Altyapısı (Biyomedikal Yetkilendirme Detayı),
• Sınıf 1 Ölçüm Sistemleri ve Brüel & Kjær Kuplör Teknolojisi,
• Türkiye Genelinde Mobil Sağlık Araçlarına Yerinde Hizmet,
• Online Sertifika Doğrulama ve Karekodlu Cihaz Etiketleme,
• Fatih Medikal ve Medisan Sağlık Mobil Çözümleriyle Tam Entegre Donanım Desteği.

İşitme testlerinizin doğruluğunu güvence altına almak, yasal denetimlere eksiksiz hazırlanmak ve kalibrasyon teklifi almak için teknik ekibimizle dilediğiniz an iletişime geçebilirsiniz.